تشخیص‌هایمان، استخدام‌هایمان، نمرات فرزندانمان را به او سپرده‌ایم. هرگز نمی‌خوابد، هرگز شک نمی‌کند — و هیچ‌کس نمی‌داند دقیقاً چگونه تصمیم می‌گیرد.

اروپا قانون‌گذاری کرد. در ۲ اوت ۲۰۲۶، الزامات قانون هوش مصنوعی درباره سامانه‌های به‌اصطلاح «پرخطر» لازم‌الاجرا شد: بهداشت، عدالت، آموزش، استخدام، نظارت. چارچوبی، سرانجام. اما چارچوبی بر واقعیتی که منتظرش نمانده بود.

مخلوق نمی‌خوابد. در بخش اورژانس، الگوریتمی بیماران را پیش از پزشک دسته‌بندی می‌کند. در منابع انسانی، دیگری چهار رزومه از هر پنج تا را پیش از آنکه چشم انسانی ببیند حذف می‌کند. در دادگاه‌ها، سومی خطر بازگشت به جرم را محاسبه می‌کند. و در جیب‌هایمان، چهارمی انتخاب می‌کند چه بخوانیم، چه بخریم، چه باور کنیم. گولم در میان ماست. نه منتظر مقررات ماند و نه منتظر رضایت تا وارد خدمت شود.

نه ناجی، نه هیولا. دام اینجاست: میان شیفتگی و وحشت نوسان می‌کنیم. هوش مصنوعی نجاتمان خواهد داد — یا نابودمان خواهد کرد. دو اسطوره که یکدیگر را تقویت می‌کنند، دو بن‌بست که همان یک چیز را مانع می‌شوند: فهمیدن. هوش مصنوعی نه این است و نه آن. تقویت‌کننده‌ای است. تمام پرسش این است که کدام دست آن را نگه داشته. این تز اولیویه لِهه است که تا افسانه گولم پراگ بازمی‌گردد — آن مخلوق سفالین که بسته به واژه حک‌شده بر پیشانی‌اش محافظت می‌کند یا ویران.

سه هزار سال هشدار. از ماشین خودکار هرون اسکندرانی تا موتورهای موشک، از اسب تروا تا شبکه‌های عصبی، این کتاب سه هزاره مخلوقات ساخته‌شده و ترس‌هایی را که همراهشان بوده دنبال می‌کند. نه برای ترساندن، بلکه برای مسلح کردن نگاه. زیرا پرسش این نیست که آیا هوش مصنوعی خطرناک است — بلکه این است که آیا توان حکمرانی بر آن را داریم پیش از آنکه بر ما حکومت کند.

نویسنده‌ای که ماشین را از درون می‌شناسد. اولیویه لِهه بیست و هشت سال را در اتاق‌های بحران بزرگ‌ترین نهادها گذراند، در رأس سکوهای ابر، داده و هوش مصنوعی. از حاشیه نظریه‌پردازی نمی‌کند: سامانه‌هایی را ساخته که اکنون توان — و محدودیت‌های — آن‌ها را می‌سنجد.

گولم در میان ماست — هوش مصنوعی، از اسطوره تا تسلط. اولیویه لِهه · Les Éditions LAEGIS · مقاله · جلد شومیز رنگی · Amazon.